• An Image Slideshow

ΕΚΤΡΟΦΗ ΜΕΤΑΞΟΣΚΩΛΗΚΑ – ΠΑΡΑΓΩΓΗ ΜΕΤΑΞΟΣΠΟΡΟΥ

ΕΞΑΓΩΓΗ ΜΕΤΑΞΙΟΥ – ΚΑΔΡΑ ΜΕ ΚΟΥΚΟΥΛΙΑ

 

 Ο μεταξοσκώληκας εισήχθη στην Κύπρο από μοναχούς γύρω στον 6ο μ.Χ. αιώνα. Αρκετοί ξένοι επισκέπτες της Κύπρου αναφέρονται στην παραγωγή μεταξιού στο νησί. Προξενική έκθεση του 1863 αναφέρει, μεταξύ άλλων «…The best silk is produced in the district of Baffo... and at Marathasa... The cocoons of Marathasa are remarkable for their beauty and the brilliancy of their colour...»

Για το Μουτουλλά έχουμε γραπτές πληροφορίες ότι αριθμός κατοίκων ασχολείτο με την εκτροφή μεταξοσκώληκα, καθώς και με την παραγωγή μεταξόσπορου από τις τελευταίες δεκαετίες του 19ου αιώνα.

Σε Γεωργική έκθεση του 1907 ο σηροτρόφος Μιλτιάδης Χαραλαμπίδης από το Μουτουλλά πήρε τρίτο βραβείο στην κατηγορία «Μέταξα».

Στο Μητρώο του σχολείου αναφέρονται οι ακόλουθοι ως σηροτρόφοι και σποροποιοί: Κωνσταντίνος Ι. Παπακωνσταντή,   Μιχαήλ Λοϊζίδης (Λοή, Καραμιχάλης), Μιλτιάδης Χαραλαμπίδης (Χηρατής), Χαράλαμπος Γρηγορίου (Λεπτός), Σωκράτης Ι. Μιχαηλίδης, Κωστής Ι. Μιχαηλίδης, Μιλτιάδης Κωνσταντίνου.

Σε άλλες πηγές αναφέρονται επίσης τα αδέλφια Ιωάννης, Κωστής και Σωκράτης Καραμιχάλη, Κυριάκος Λεπτός, Χαράλαμπος Ευδοκίμου, Χαράλ. Ι. Κουντουριώτης.

Το 1928 οι μεταξοπαραγωγοί της Κύπρου συνήλθαν στον Καλοπαναγιώτη και ίδρυσαν «Παγκύπρια Συνεργατική Εταιρεία Μεταξοπαραγωγών» για να επιλύουν με αποτελεσματικό τρόπο τα προβλήματα που αντιμετώπιζαν.

Το ίδιο έκαναν και οι παραγωγοί μεταξόσπορων.

Τα περισσότερα μέλη στα Διοικητικά Συμβούλια των παραπάνω εταιρειών ήταν από το Μουτουλλά.

Εκτός από τους επαγγελματίες μεταξοπαραγωγούς που αναφέραμε προηγουμένως και αρκετές άλλες οικογένειες του Μουτουλλά εξέτρεφαν μικρότερες ποσότητες μεταξοσκώληκα για να συμπληρώσουν το οικογενειακό εισόδημα ή για να βγάλουν μετάξι με το οποίο ύφαιναν μεταξωτό ύφασμα για να ράψουν μ΄ αυτό φορέματα, πουκάμισα κ.ά.

Το μεγάλωμα μεταξοσκώληκα απαιτούσε αρκετές γνώσεις, γι΄ αυτό και στα Παρθεναγωγεία οι δασκάλες δίδασκαν θεωρητικά και πρακτικά ειδικό μάθημα για την εκτροφή μεταξοσκώληκα. Δίνονταν μάλιστα και ειδικά χρηματικά βραβεία στις δασκάλες που διακρίνονταν.

 

 Εξαγωγή μεταξιού:

 

Κάθε καλοκαίρι κατασκήνωνε κάτω από τον μεγάλο δρυ της «Αθέρας του Κονόμου» ο μεταξάς, όπου έστηνε το συνεργείο του για την εξαγωγή μεταξιού από τα κουκούλια.

Tα σύνεργα του μεταξά ήταν: 

Μια μεγάλη λεκάνη, το δουλάππιν (ξύλινη κυλινδρική κατασκευή που περιστρεφόταν με το χέρι από ένα μοχλό), 3 – 4 μασούρια τοποθετημένα πιο ψηλά από τη λεκάνη σε ένα ξύλο και ο «καλόηρος» (ένα μακρόστενο ξύλο στερεωμένο με τέτοιο τρόπο, ώστε με το γύρισμα του δουλαππιού να κάνει παλμικές κινήσεις οριζόντια, μπρος – πίσω).

 

Η διαδικασία εξαγωγής:

Ο μεταξάς τοποθετούσε τη λεκάνη γεμάτη νερό στη φωτιά. Όταν το νερό ζεσταινόταν καλά έριχνε κουκούλια μέσα. Με το βράσιμο μαλάκωναν οι ίνες (κλωστές) των κουκουλιών τις οποίες με ένα μικρό ξύλο που κρατούσε στο χέρι έβρισκε ο μεταξάς. Έσμιγε τις ίνες τόσων κουκουλιών όσο ήταν το πάχος της κλωστής που ήθελε να κατασκευάσει.

Στη συνέχεια περνούσε την κλωστή από ένα μασούρι και κατόπιν την κλωστή από μια υποδοχή στον «καλόηρο». Τέλος η κλωστή στερεωνόταν στο δουλάππιν το οποίο περιέστρεφε ο βοηθός του μεταξά και έτσι η κλωστή άρχιζε να τυλίγεται στο δουλάππιν.

Ο μεταξάς έβαζε και άλλα κουκούλια στο νερό και από ομάδες κουκουλιών σχημάτιζε και άλλη κλωστή που την περνούσε από άλλο «μασούρι» και από άλλη υποδοχή στον «καλόηρο». Ο μεταξάς προσπαθούσε να παίρνει ίνες από το ίδιο αριθμό κουκουλιών, ώστε η κλωστή να έχει το ίδιο, περίπου, πάχος.

Όταν τέλειωνε η εργασία, ο μεταξάς αφαιρούσε το μετάξι από το δουλάππιν και το τύλιγε σε θηλιές.

 

 

Κάδρα με κουκούλια

Στο Μουτουλλά, όπως και σε άλλα μέρη της Κύπρου, οι γυναίκες έκοβαν με το ψαλίδι κουκούλια (συνήθως τρυπημένα) και κατασκεύαζαν με αυτά ωραία κάδρα που παρίσταναν λουλούδια, ζώα, γεωμετρικά σχήματα και άλλες παραστάσεις. Τις διάφορες παραστάσεις τις έφτιαχναν ράβοντας ή κολλώντας τα κομμένα κουκούλια σε άσπρο (κάποτε κεντημένο) ή βελούδινο ύφασμα. Υπήρχαν φορές που ανάμεσα στα σχέδια τοποθετούσαν φωτογραφίες του αντρογύνου ή άλλων αγαπητών προσώπων.

Στο τέλος η όλη κατασκευή καδρωνόταν και κρεμόταν στον τοίχο.